Tin tức & Sự kiện

THOÁI HÓA KHỚP GỐI 

09:44, 16/08/2018

BS.CKI.Nguyễn Ngọc Huấn- BV quận Phú Nhuận

Thoái hóa khớp gối rất thường gặp, nhất là phụ nữ (chiếm 80%). Bệnh liên quan chặt chẽ đến yếu tố thừa cân ở bệnh nhân. Bệnh thường là thứ phát, liên quan đến các dị tật của trục khớp gối, các di chứng của bệnh lý tại khớp gối (viêm, chấn thương, nghề nghiệp, xuất huyết). Do vậy việc phòng bệnh rất có ý nghĩa

Làm thế nào để phát hiện thoái hóa khớp gối?

Vế dấu hiệu bên ngoài, người bệnh có thể:

- Đau mặt trước hoặc trong khớp gối, có thể đối xứng, đau tăng khi vận động, lên xuống bậc thang, ngồi xổm, thay đôi thời tiết…

- Khó vận động, có thể có tiếng “lạo xạo” trong khớp gối

- Khớp gối sưng to, có thể có nước nhưng hiếm khi có dấu hiệu viêm nặng (sưng nóng đỏ đau). Nếu có dấu hiệu viêm nặng, kéo dài cần xem lại chẩn đoán

- Teo cơ ở mặt trước đùi do không vận động

Khi chụp X quang, bác sỉ sẽ phát hiện thêm các dấu hiệu:

-Hẹp khe khớp gối

-Đặc xương dưới sụn

-Mọc thêm xương (gai xương) ở mặt và rìa khớp

-Dị vật trong hoặc quanh khớp

 

Khi siêu âm khớp gối có thể phát hiện kén Baker ( Baker’s cyst) do thoát màng hoạt dịch khớp gối, tràn dịch khớp gối.

Điều trị thoái hóa khớp gối như thế nào?

Điều trị thoái hóa khớp gối nhằm loại trừ các yếu tố thúc đẩy quá trình thoái hóa, giảm đau và /hoặc kháng viêm, bảo vệ sụn và giữ gìn duy trì chức năng vận động của khớp.

Loại trừ các yếu tố thúc đẩy quá trình thoái hóa

- Cải tạo cơ địa, duy trì nếp sống trẻ trung, lành mạnh, vận động thường xuyên

- Phát hiện và điều trị sớm các dị dạng bẩm sinh như gù, vẹo cột sống, tật chân khoèo, dị dạng bàn chân, các biến dạng thứ phát sau chấn thương, sau viêm nhiễm… làm thay đổi hình thái của xương, trục của khớp tạo nên những điểm tỳ đè bất thường trên mặt khớp hoặc trên các đĩa đệm cột sống.

- Giảm cân nặng, thay đổi điều kiện làm việc, thay đổi thói quen xấu để giảm bớt lực tỳ đè kéo dài lên sụn khớp và đĩa đệm cột sống

- Điều chỉnh các nội tiết tố, bổ sung các nội tiết tố sinh dục ( Nếu có chỉ định)

- Điều trị tích cực các bệnh lý kèm theo, đặc biệt là Loãng xương (đây cũng là bệnh thường gặp ở người lớn tuổi, thường tồn tại song song với Thoái hóa khớp)

Giảm đau và/ hoặc kháng viêm khi cần

- Cho khớp nghỉ ngơi khi đau, vận động nhẹ nhàng, vừa sức, tăng dần

- Xoa bóp, vật lý trị liệu, châm cứu

- Các thuốc giảm đau đơn thuần: Aspirin, Idarac, Paracetamon, Paracetamon + Codeine, Tramadol, Di-antalvic (Dextropropoxyphene & Paracetamon)…

- Các thuốc kháng viêm không có Steroid (NSAIDS), khi dùng các thuốc giảm đau đơn thuần không có hiệu quả hoặc khi có các đợt viêm, xung huyết. các thuốc thường sử dụng trong Thoái hóa Khớp là các thuốc được xếp vào loại an toàn hơn như:

+Nhóm Coxibs: Celecoxib, Rofecoxib, Valdecoxib, Etoricoxib…

+Ibuprofen, Diclofenac (Voltarène) Meloxicam (Mobic) Tenoxicam (Tilcotil). Các thuốc này khi dùng dài ngày,thường được khuyến cáo dùng kèm thêm một loại thuốc bảo vệ dạ dày (Omeprazol hoặc Misoprostol)

Sử dụng loại thuốc nào, khi nào, bao lâu, liều lượng ra sao… hoàn toàn do thấy thuốc quyết định tùy thuốc vào cơ địa và tình trạng sức khỏe của người bệnh, mức độ bệnh, các bệnh kèm theo và hoàn cảnh kinh tế của người bệnh.

-Chích thuốc vào khớp là một chỉ định đặc biệt,khi cần thiết, do BS chuyên khoa khớp chỉ định, thực hiện và theo dõi tại những cơ sở Y tế có đủ điều kiện kỹ thuật.

-Corticosteroid

Chỉ định: Chống viêm, chống tiết dịch (chủ yếu ở khớp gối)

Thuốc dùng: Methylprednisolone Acetate (Depo – medrol) 40-80 mg/l khớp gối.

Hoặc Triamcinolon Hexacetonide 20 – 40 mg/l khớp gối

Nguyên tắc:

Tuyệt đối vô trùng

Phải loại trừ chắc chắn viêm khớp do vi trùng hoặc do lao

Rút bớt dịch trước khi chích thuốc

Bất động khớp 24giờ sau khi chích thuốc

Không chích khi khớp thoái hóa nặng

-Hyalunoric acid (Hyalunoran – Synvisc Hylan G-F20). Chích nội khớp

Chỉ định: Thay thế dịch khớp để bôi trơn và làm giảm đau trong Thoái hóa khớp. Điều trị bảo tồn trong lúc chờ đợi thay khớp (khớp gối hoặc khớp háng)

Liều dùng: 2mg/l khớp gối x 3 lần/tuần. Có thể chích nhắc lại sau mỗi 6 tháng.

Nguyên tắc: tuyệt đối vô trùng

- Các dược chất phóng xạ (Radiopharmaceuticals) : Rheunium 188, Ytthium 90, Phosphorus 32. Chích nội khớp (Cắt bao hoạt dịch bằng dược chất phóng xạ)

Bồi dưỡng sụn khớp (bảo vệ sụn – chondroprotective, structure modyfying)

+Bồi dưỡng hay bảo vệ sụn khớp bằng các thuốc thay đổi được cấu trúc của khớp

-Glucosamine Sulfate/ Glucosamine Hyddrochloride :

Liều dùng: 500 – 1000 mg x 2lần/ngày

Cơ chế: Kích thích tế bào sụn sản xuất Proteoglycans

Kích thích sản xuất Collagen, bảo vệ sự đàn hồi của sụn khớp

Là thành phần chính của dịch khớp, bôi trơn mặt khớp, dinh dưỡng cho sụn và giúp tái tạo sụn khớp

Làm giảm triệu chứng đau của thoái hóa khớp

- Chondroitine Sulfate:

Liều dùng: 400 -800 mg x 2lần/hàng ngày

Cơ chế: kích thích tế bào sụn sản xuất Proteoglycans

Hút nước trong phân tử Proteoglycans.

Cung cấp dính dưỡng cho sụn, giúp sụn hấp thu Shock

Bảovệ sụn bằng cách ức chế các men tiêu protein (MMPs)

-Diacerhein: Liều dùng: 50mg x 2lần/hàng ngày

Cơ chế: giảm tổng hợp các men tiêu Protein (MMPs)

Ức chế tác động hủy hoại sụn khớp của Interleukin – 1

Kích thích các tế bào Đại thực bào

-Piascledine: Liều dùng : 300mg mỗi ngày

Cơ chế: ức chế các gốc oxy tự do

Giảm tỗng tợp cytokines, các men tiêu protein (MMPs)

Cải thiện cấu trúc rính chất cơ bản của sụn

Giảm nhẹ tác động hủy hoại của IL – 1b lên sụn khớp

+Duy trì chế độ ăn đầy đủ dinh dưỡng (đặc biệt protid), khoáng chất (Calci, Phospho…), Vitamin (D, C, E, nhóm B…), tinh chất sụn (carilage, satilage…)

Giữ gìn duy trì chức năng vận động của khớp

+ Tập vận động khớp và xương sống thường xuyên, tăng dần, vừa sức ở các tư thế khớp không mang trọng lượng của cơ thể (ngồi, nằm) để chống cứng khớp, chống teo cơ, chống biến dạng khớp, bảo vệ chức năng của khớp đồng thời chống sự phá hủy, bào mòn sụn khớp.

+ Thực hiện chế độ “Tiết kiệm” khớp, tránh đứng lâu, ngồi lâu một tư thế, tránh mang vác nặng, tránh tập quá mức, tránh thừa cân, có dụng cụ để giảm lực tỳ đè cho khớp gối (gậy chống, nạng, khung đi…)

+ Điều trị ngoại khoa được áp dụng (khi cần) để sửa chữa các biến dạng của khớp, làm cứng khớp ở tư thế cơ năng, thay khớp nhân tạo để giải ép hoặc cất bỏ những gai xương khi gai ở một số vị trí đặc biệt, chèn ép vào các bộ phận xung quanh (thần kinh hoặc tủy sống…).

+ Nội soi khớp (Để chẩn đoán & điều trị): chủ yếu được áp dụng ở khớp gối

-Đánh giá trực tiếp các tổn thương của sụn khớp, bao hoạt dịch, các dây chằng

-Bơm rửa ổ khớp, sửa chữa những tổn thương mặt khớp, cắt sụn chêm, tái tạo dây chằng… qua nội soi khớp

 

Phòng bệnh thoái hóa khớp gối như thế nào?

Mặc dù Thoái hóa khớp là một quá trình bệnh khó tránh khỏi ở người lớn tuổi, là một tất yếu của sự phát triển nhưng việc dự phòng vẫn rất quan trọng vì dự phòng có thể ngăn ngừa và hạn chế các yếu tố thúc đẩy quá triình thoái hóa, làm quá trình này xảy ra chậm hơn, muộn hơn và nhẹ hơn.

 

+ Chống các tư thế xấu trong sinh hoạt và lao động hằng ngày, bảo đảm vệ sinh và an toàn lao động để giảm các lực tỳ đè bất hợp lý lên sụn khớp

+ Tập thể dục hàng ngày và giữa các giờ lao động. Khi có tuổi, cần duy trì chế độ tập thể dục đều đặn, vừa sức (Tốt nhất là đi xe đạp, đi bộ, tập dưỡng sinh…)

+ Tránh các tác động quá mạnh, đột ngột, tránh sai tư thế khi mang vác nặng

+ Phát hiện và điều trị sớm các dị tật, các di chứng của chấn thương, các bệnh lý tại khớp và cột sống

+ Bảo đảm chế độ dinh dưỡng đầy đủ, cân đối, tránh dư cân. Đặc biệt bổ sung Calci, Phospho, Vitamin D, C, nhóm B… vào khẩu phần ăn hàng ngày của người có tuổi.

Các tin mới hơn
Các tin cũ hơn
Các tin đã đưa ngày
Tư vấn & Hỏi đáp
Cho em hỏi là trong 5 năm vừa qua em có đi chụp hình X-quang rất nhiều lần, cụ thể là 26 lần: 3 lần
Theo quy định, 1 người không được vượt quá 20 mSv mỗi năm. Bạn chụp Xquang...
Em mới xét nghiệm có bị HIV, cho em hỏi là: - Sau này em phải uống thuốc ARV vĩnh viễn, tức là
Em mới xét nghiệm HIV khẳng định dương tính cần phải điều trị thuốc ARV ngay...
Các biểu hiện cảnh báo bệnh tim mạch cần cấp cứu là gì? Cách xử trí?
Đau thắt ngực: bệnh nhân đau ngực dữ dội, cảm giác bị bóp nghẹt trong lồng...
Tôi mới chụp CT mạch vành về. Lúc tiêm thuốc cản quang, tôi thấy có 1 luồng nóng ran
Thuốc cản quang có khả năng gây ra phản ứng thuốc với 3 cấp độ: Cấp...